کد خبر : 23215
تاريخ ثبت خبر : ۱۴ بهمن ۱۳۹۶
ساعت بارگزاری خبر : ۱۴:۱۲

یادداشت


غفلت از “خانواده” در لایحه بودجه

علی‌رغم تعدد برنامه‌های حوزه زنان و خانواده برنامه‌های ارائه‌شده متمرکز با موضوع زنان است و تحکیم خانواده به صورت کمرنگی دیده شده است.

به گزارش مجمع زنان فرهیخته انقلاب اسلامی، در سال‌های اخیر رشد تحولات اجتماعی، سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان را با خود همراه کرده است و چنان‌چه در تدوین اسناد، احکام و سیاست‌ها مطالبات مردم و سیر تحولات جامعه دیده نشود، قطعاً آن برنامه در صورت اجرا نیز شکست‌خورده خواهد بود. از این منظر اهمیت بررسی لایحه بودجه ٩٧ در حوزه زنان و خانواده مبرهن می‌شود؛ چراکه نه تنها برنامه توسعه ششم بر حضور زنان در عرصه و توزیع امکانات و فرصت‌ها با رویکرد عدالت جنسیتی تأکید دارد بلکه در سوی دیگر، در اسناد بالادستی توجه به تحکیم خانواده به عنوان نهاد اجتماعی که با تهدید روبه‌رو شده است، مورد توجه قرار دارد. لذا باید بودجه‌ای مدون می‌شد که انطباق کامل با برنامه توسعه‌ و سیاست‌های اتخاذشده این حوزه داشته باشد.

بنابر بررسی‌های صورت‌گرفته در مجموع اعتبار پیش‌بینی‌شده در لایحه بودجه برای دو نهاد سیاست‌گذار و برنامه‌ریز در حوزه زنان و خانواده یعنی معاونت امور زنان و خانواده و شورای فرهنگی و اجتماعی زنان، 227 میلیارد ریال بودجه تعیین شده است که به نسبت سال گذشته 38 درصد افزایش داشته است که عمده این رشد مربوط به معاونت زنان و خانواده است. همچنین مجموع اعتبار دستگاه‌های اجرایی اصلی در این حوزه یعنی شورای سیاست‌گذاری حوزه علمیه خواهران، کانون پرورش فکری کودکان و دانشگاه‌های تک جنسیتی زنان 6 هزار و 117 میلیارد ریال پیش‌بینی شده که در مقایسه با اعتبال سال گذشته 9 درصد رشد داشته است. بیشترین میزان رشد اعتبارات در این حوزه در دانشگاه‌های تک‌جنسیتی است. همچنین مجموع اعتبارات دستگاه‌های فرعی حوزه زنان و خانواده که 18 دستگاه را در برمی‌گیرد، 42 هزار و 884 میلیارد ریال برآورد شده که در مقایسه با اعتبال سال گذشته 7 درصد رشد داشته است که بیشترین میزان رشد برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌ است. اما بیشترین رشد بودجه‌ای در حوزه زنان مربوط به کمیته امداد و سازمان بهزیستی است که نقش حمایتی از زنان دارند.

بنابراین آن‌چه در وهله اول بدان دست می‌یابیم افزایش محسوس بودجه حوزه زنان و خانواده در لایحه برنامه بودجه 97 است ولی در بررسی با رویکرد جزئی‌نگر، با مغفول‌ماندن مفهوم “خانواده” در بودجه مواجه می‌شویم. در واقع در حالی‌که تلاش می‌شود دو واژه “زن ” و “خانواده” کنار یکدیگر تعریف شوند، در تدوین بودجه و سیاست‌گذاری یکی بر دیگری مقدم می‌شود.

در تأیید این مطلب آن‌که ناهماهنگی برنامه “راهبری زنان و حمایت از تحکیم خانواده ” در لایحه بودجه با شرح فعالیت‌های ذیل آن و نپرداختن به موضوع تحکیم نهاد خانواده در شرح فعالیت‌های مرتبط با این برنامه، سبب شده است تا اعتبارات و برنامه‌های دستگاه متولی آن در این حوزه نامشخص باشد. همچنین رشد منفی 39 درصدی بیمه زنان خانه‌دار متأهل ذیل وزارت کار نیز برخلاف احکام برنامه ششم توسعه برای نهاد خانواده است؛ در حالی‌که بودجه معاونت امور زنان با افزایش 30 درصدی روبه‌رو شده، در لایحه پیشنهادی دولت برای بیمه زنان خانه‌دار متأهل، با اولویت زنان سرپرست خانوار، 14هزار و 600 میلیون ریال پیشنهاد شده است که نسبت به سال گذشته با کاهش 39 درصدی روبه‌رو بوده است و این در حالی است که در قانون برنامه ششم توسعه توانمندسازی زنان سرپرست خانوار یکی از مهم‌ترین محورهای مورد توجه بود اما به جای این‌که در بودجه 97 افزایش داشته باشد، متأسفانه از 20 میلیارد به 15 میلیارد تومان کاهش یافته است. در صورتی‌که همواره رویکرد مجلس بر این بوده که بیمه زنان سرپرست خانوار و زنان خانه‌دار با بیش از سه فرزند باید مورد توجه قرار گیرد زیرا هم‌اکنون 120 هزار زن سرپرست خانوار در کشور تحت پوشش بیمه فراگیر قرار می‌گیرند که پاسخ‌گوی نیازهای آنان نیست.

بنابراین اگر بخواهم دقیق‌تر بگویم هر چند بخش عمده‌ای از احکام برنامه ششم توسعه در لایحه بودجه دیده شده است، اما مسایلی که مستقیم به حوزه تحکیم خانواده باز می‌گردد؛ چون کاهش میانگین سن ازدواج که طبق تعهد باید تا پایان برنامه ششم 10 درصد محقق شود، اجرای سند جمعیت و تعالی خانواده و تدوین سبک زندگی اسلامی‌ایرانی، سیاست‌گذاری در حوزه کودکان و حمایت از خانواده زندانیانف برنامه یا اقدام مشخصی تعریف نشده است و این، برخلاف اسناد بالادستی برای توجه به حوزه خانواده است.

بنابراین علی‌رغم تعدد برنامه‌های حوزه زنان و خانواده برنامه‌های ارائه‌شده متمرکز با موضوع زنان است و تحکیم خانواده به صورت کمرنگی دیده شده است.

با چنین بررسی باید گفت نه تنها بودجه‌ریزی در حوزه زنان و خانواده تک‌بعدی بوده است بلکه همان 80 درصد اعتبارات به صورت پراکنده در دستگاه‌های مختلف به صورت برنامه‌ای توزیع شده است و نکته حائز اهمیت در این‌جا این است که اعتبارات دستگاه‌های اصلی سیاست‌گذاری و برنامه‌ریز، کمتر از یک درصد مجموع اعتبارات را تشکیل می‌دهد. لذا آن‌چه مهم است این‌که با توجه به منفک‌بودن عملکرد دستگاه‌ها از یکدیگر فقدان ارتباط سیستمی ‌بین دستگاه‌های اجرایی و سیاست‌گذار، هزینه‌کرد 80 درصد اعتبارات بدون وجود نقشه راهبری صورت می‌گیرد و این موجب می‌شود علی‌رغم انجام هزینه‌ها با رویکرد تعهد به اجرای برنامه‌ها، شاهد کمترین تأثیر گذاری آن در ایجاد تحول در حوزه زنان و خانواده باشیم.

 

زهره آشتیانی

دبیر اجرایی فراکسیون خانواده مجلس شورای اسلامی‌

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *